Samen verder bouwen: inspirerende dag voor leraren gecijferdheid

Redactie Geplaatst op 23 januari 2026

 

Op 14 januari ontmoetten we elkaar in het ‘Vergadercentrum Vredenburg’ in Utrecht tijdens een inspirerende bijeenkomst: leraren van de twaalf scholen die dit schooljaar de drie conceptexamenprogramma’s gecijferdheid voor vmbo beproeven in hun klas en school. De schoolleiders kwamen – door flinke sneeuwval online - al eerder op 7 januari bij elkaar. Zij beten zich vast in scenario’s voor de programma’s gecijferdheid in het vmbo-curriculum, passende schoolexaminering en de plek van gecijferdheid op het rooster.  

Gelijk de diepte in 

We trapten af met een toelichting op de vier mogelijke scenario’s om de examenprogramma’s gecijferdheid in het vmbo-curriculum een plek te geven: 

  • facultatief extra vak – een keuzevak in profielen waar wiskunde niet verplicht is.  De huidige rekentoets verdwijnt niet: leerlingen die geen wiskunde of gecijferdheid kiezen, maken de huidige rekentoets.
  • de huidige rekentoets verdwijnt, er komt een schoolexamen gecijferdheid gebaseerd op de nieuwe programma’s
  • de huidige rekentoets verdwijnt, de eindtermen van de programma’s gecijferdheid worden geïntegreerd in andere vakken (avo, praktijk, beroep)
  • de huidige rekentoets verdwijnt, gecijferdheid wordt een extra en verplicht (klein) vak in het profieldeel van profielen waar wiskunde nu niet verplicht is. 

De leraren en schoolleiders kregen een mooie huiswerkopdracht: van elk van de scenario’s in school onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn en wat de voorkeur heeft. En dat vanuit visie, leerlingpopulatie en context van de school. Aan interactie geen gebrek: leraren hadden hun eerste vragen én ideeën al paraat. 

Mooie presentaties van de scholen  

We haalden op de tussentijdse bijeenkomst van 14 januari samen met de leraren het net op na een eerste periode van lesgeven in de nieuwe inhouden. Wat een inspiratie. We kregen inkijkjes in verschillende soorten lessen. Het ging van het organiseren van een uitje (met budget), het inrichten van de eigen kamer, aan de slag gaan als sportdatajournalist, het beoordelen van gezondheid van producten op basis van etiketten tot het afsluiten van een reisverzekering.  

Klaar? Evalueren maar!  

Focusgroepen met leraren, schoolleiders en andere nauw betrokkenen, zoals materiaalontwikkelaars, vormen het hart van het evaluatieproces tijdens de fase van beproeven.  Op deze tussentijdse bijeenkomst werden leraren in kleine groepen bevraagd over hun ervaringen met lesgeven in nieuwe inhouden in blok één. De gesprekken richtten zich op de verschillende thema's waar mee is gewerkt en hoe de leerlingen met de inhouden omgingen. Wat ging goed en wat is er voor verbetering vatbaar? De onderzoekers van SLO leidden de sessies, zodat alle input en feedback van leraren systematisch werd opgehaald én vastgelegd. Zomaar een selectie van een aantal punten waar de leraren op deze bijeenkomst mee kwamen:   

  • Leraren gaven aan dat zij al diverse lessen hebben ontwikkeld en dat zij dit bij de meeste thema’s goed denken te kunnen doen. Het vormgeven van financiële gecijferdheid, gezondheid, en wiskundige representaties bleek het makkelijkste. Wel merkten de leraren op dat het expliciet vormgeven van het thema burgerschap lastiger is, mede door de vage omschrijving die daarvoor wordt gehanteerd.
  • De meeste leraren vinden dat leerlingen grafieken moeten kunnen aflezen, maar deze niet noodzakelijk zelf hoeven te maken. Rond dit concept is behoefte aan meer duidelijkheid.
  • Tot slot gaven de leraren aan dat de inhoud van het examenprogramma voor de leerwegen vmbo-bb, -kb en -gl/tl hetzelfde zou moeten zijn. Leraren vinden dat passend bij het doel van gecijferdheid - zelfredzaamheid voor alle leerlingen - en brengen differentiatie het liefst aan binnen hun eigen lessen, afgestemd op de leerling. 

Leraar: 
“Het werken met de nieuwe inhouden vind ik echt leuk. Ik merk ook dat leerlingen veel meer ontspannen zijn dan aan het begin van het schooljaar. Waar ze eerder bij uitleg over cijferend optellen meteen zeiden: ‘Dat snap ik toch niet’, hoor ik nu aan het einde van een opdracht: ‘Heb ik nu gewoon een vakantie geregeld? Ik ben echt een smartypants!’ Dat is zó mooi om te zien. Tegelijkertijd vind ik alles eromheen—vooral hoe we straks tot een goede beoordeling komen—nog best spannend. Daar loop ik echt tegenaan. Dus nu is het even kijken hoe we verdergaan.” 

Het was een dag vol uitwisseling, nieuwe inzichten en praktische ideeën om samen verder te bouwen aan sterk onderwijs. We keken terug op wat we al bereikt hebben en zetten de volgende stap richting het volgende blok.  

De fase van beproeven is een belangrijke stap in de actualisatie van het curriculum van gecijferdheid in de bovenbouw vmbo. De conceptexamenprogramma’s beproeven we met leraren, leerlingen en schoolleiders op twaalf scholen. In deze vorige nieuwsupdate lees je hoe we begonnen zijn. Deze tussenbijeenkomsten van 7 en 14 januari zijn onderdeel van de fase van beproeven. De slotdag zal 15 april 2026 zijn.   

wil je dit delen?

blijf op de hoogte

Altijd als eerste op de hoogte van de laatste ontwikkelingen? Meld je dan nu aan voor onze automatische updates. Je ontvangt dan een e-mail als wij een nieuwsbericht plaatsen.

Aanmelden updates

* zijn verplicht
Vakken